Functie: 
Extern promovendus
Specialisatie: 
Gewelddadige collaboratie
E-mail: 
p.van.de.water@niod.knaw.nl

Paul van de Water (1953) heeft Nederlands, Opvoedkunde en Sociaal-Wetenschappelijke Informatica gestudeerd aan de Universiteit van Amsterdam.  Hij heeft als docent en manager gewerkt in alle geledingen van het onderwijs. In het bedrijfsleven werkte hij als trendwatcher en als hoofdredacteur van verschillende tijdschriften. De laatste jaren van zijn werkzame leven was hij directeur van de Stichting Folia Civitatis. In september 2017 is hij met pensioen gegaan. Vervolgens is hij een promotieonderzoek gestart naar gewelddadige collaborateurs in Nederland tijdens de bezetting van Nederland. Hierbij gaat het niet om militaire dan wel bestuurlijke leiders.

Het gaat om gewone mensen zonder leidende positie die zich ontwikkeld hebben tot fanatieke collaborateurs. Tijdens de bezetting hebben zij handelingen uitgevoerd die na de oorlog als zeer ernstig werden gekwalificeerd. Het waren gewone mannen en vrouwen die het vuile werk voor de Duitsers opknapten, daarbij ontspoorden en daardoor zeer gehaat werden. Over wat voor soort daden gaat het dan? Grove intimidatie, mishandeling,  marteling, executies, en moord.

Het is praktisch onmogelijk om de relatief grote groep van gewelddadige collaborateurs als geheel diepgaand te onderzoeken. De benadering is daarom prosopografisch. Dat houdt in dat het onderzoek gericht is op een kleiner onderzoekscorpus. Van ieder lid wordt het leven gereconstrueerd en richt het onderzoek zich op:

  • wat zij gedaan hebben en wat hun drijfveren waren,
  • patronen en verschillen in levensloop en collaboratief gedrag,
  • het radicaliseringsproces,
  • het hoe en waarom van de overgang van radicaal naar extremistisch,
  • de individuele en collectieve duiding van zowel radicalisering als het extremistisch geweld,
  • hun rechtsgang en wat hun rechtsgang zegt over de kwaliteit van de bijzondere rechtspleging
  • vrouwelijke gewelddadige daders en - als die er zijn - hoe zij zich verhouden tot hun mannelijke 'collega's'. Als ze er niet zijn, hoe kun je dat dan verklaren,
  • wat de collaboratie hen heeft opgeleverd en gekost,
  • de invloed van hun keuzes op gezin en/of leefomgeving.

Promotor is Frank van Vree en copromotor is Jean Tillie.