13 februari 2020

Ook in tijden van oorlog ontstaan liefdesrelaties en worden huwelijken gesloten. Februari is, met het oog op Valentijnsdag, de maand van de liefde. De aflevering van februari van Bevrijdingsverhalen is daarom aan dat thema gewijd.

De Joodse Engelandvaarders Dick van Dien en Els van Dien-Hendrix, die je hieronder ziet, trouwden in juni 1940 omdat ze dachten zo meer kans te maken om bij elkaar te blijven. Over haar huwelijksvoltrekking schreef ze het volgende:

Amsterdam, Els Hendrix:
‘Het was een apart gevoel te weten voor je zelf dat je bruid was, terwijl niemand, behalve Dick, daar enig idee van had. Het maakte de ceremonie weinig indrukwekkend. De lunch bij mijn schoonouders op de Koninginneweg maakte veel goed, en was echt feestelijk en onverwachts in deze beroerde tijd. Zelfs de bakker had meegewerkt en stiekem wit brood geleverd. De receptie was druk en gezellig.’

Samen slaagden ze erin naar Engeland te ontkomen, waar Dick dienst nam bij de geallieerde strijdkrachten. Het was echter Els die, als lid van het Vrijwillige Vrouwen Hulpkorps, eind 1944 als eerste van de twee terugkeerde naar het zojuist bevrijde zuiden van Nederland.  

Tijdens de bezetting bleek dat de liefde zich niets gelegen liet liggen aan vijandbeelden en Nederlandse meisjes kregen dan ook verkering met Duitse militairen. Na de bevrijding had Trees haar Canadees. In de aflevering van februari komt het allemaal aan bod.

In de serie twaalfdelige serie Bevrijdingsverhalen staan individuele ervaringen centraal. Militaire strijd, vernielingen en evacuaties maakten evenzeer deel uit van deze ervaringen als blijdschap en opluchting. In Nederlands-Indië verliep het einde van de Tweede Wereldoorlog bovendien heel anders dan in Nederland. De wisselende perspectieven, van vervolgden en vervolgers, van ondergrondse werkers en NSB’ers, van burgers en militairen en van kolonisator en gekoloniseerde, laten zien dat wat voor de een bevrijding was, voor de ander onvrijheid betekende en dat intense vreugde over het afgeworpen juk naast vertwijfeld verdriet kon staan. Vanaf augustus 2019 verschijnt iedere maand een nieuwe longread.

Eerdere afleveringen zijn hier te vinden:

Bevrijdingsverhalen sluit nauw aan bij het project ‘Adopteer een dagboek’. Direct na de bevrijding in mei 1945 begon het NIOD met het verzamelen van dagboeken uit de oorlog. Inmiddels bestaat de collectie uit ruim 1700 dagboeken over de bezetting in Nederland en circa 400 ‘Indische’ dagboeken. De dagboekencollectie van het NIOD is een unieke bron, die lezers de bezettingstijd laat beleven door een variëteit aan schrijvers. Met Adopteer een Dagboek kunnen vrijwilligers een belangrijke bijdrage leveren aan het ontsluiten van deze rijke collectie.