14 januari 2020

Na de bevrijding van Blerick op 3 december 1944 hebben de geallieerden de gehele westelijke oever van de Maas in handen, maar aan de overzijde van de rivier zuchten de inwoners van Venlo nog onder het Duitse juk. Behalve door de barre winterkou wordt de bevolking van die stad geteisterd door razzia's, beschietingen en voedseltekorten. Dan komt plotseling het bericht dat Venlo op last van de bezetter ontruimd moet worden. Op 14 januari 1945 worden de eerste inwoners onder dwang geëvacueerd.

'Een groep van 172 personen, met geweld opgejaagd uit de afgezette straten, vandaar gedirigeerd naar de Popefabriek, wordt vervolgens onder geleide van de gewapende 'Grüne' door sneeuw en koude verder op transport gesteld naar Straelen. Ooggetuigen vertellen ons van deze trieste aftocht op deze Zondagmorgen, waarop de ellende der evacuatie voor Venlo een feit is geworden, in haar annalen zal blijven vormen een der treurigste en meest donkere bladzijden, een hoofdstuk in de oorlogskroniek van Limburg, zó onmenselijk wreed, dat ten eeuwige dage het wereldgeweten de Nazi-paladijnen en hun trawanten als monsters van wellust en machtsmisbruik zal brandschatten. En terecht!'
- Dagboek de heer Van der Burgt, Venlo.

Lees er meer over in de aflevering van januari.

In de serie twaalfdelige serie Bevrijdingsverhalen staan individuele ervaringen centraal. Militaire strijd, vernielingen en evacuaties maakten evenzeer deel uit van deze ervaringen als blijdschap en opluchting. In Nederlands-Indië verliep het einde van de Tweede Wereldoorlog bovendien heel anders dan in Nederland. De wisselende perspectieven, van vervolgden en vervolgers, van ondergrondse werkers en NSB’ers, van burgers en militairen en van kolonisator en gekoloniseerde, laten zien dat wat voor de een bevrijding was, voor de ander onvrijheid betekende en dat intense vreugde over het afgeworpen juk naast vertwijfeld verdriet kon staan. Vanaf augustus 2019 verschijnt iedere maand een nieuwe longread.

Eerdere afleveringen zijn hier te vinden:

Bevrijdingsverhalen sluit nauw aan bij het project ‘Adopteer een dagboek’. Direct na de bevrijding in mei 1945 begon het NIOD met het verzamelen van dagboeken uit de oorlog. Inmiddels bestaat de collectie uit ruim 1700 dagboeken over de bezetting in Nederland en circa 400 ‘Indische’ dagboeken. De dagboekencollectie van het NIOD is een unieke bron, die lezers de bezettingstijd laat beleven door een variëteit aan schrijvers. Met Adopteer een Dagboek kunnen vrijwilligers een belangrijke bijdrage leveren aan het ontsluiten van deze rijke collectie.

Bron: Beeldbank WO2 - NIOD