22 juni 2018

Tussen 28 en 31 mei 2018 kwam de International Holocaust Remembrance Alliance (IHRA) bijeen in Rome. De ongeveer 200 diplomaten en experts op het gebied van Holocausteducatie, -onderzoek en -herdenken werkten aan gezamenlijke projecten en wisselden ervaringen uit de eigen werkpraktijk uit. De Nederlandse delegatie blikt terug op de eerste Plenary onder het Italiaanse IHRA-voorzitterschap van 2018.

De Nederlandse IHRA-delegatie in Rome. Van links naar rechts: Tasnim van den Hoogen-Saleh en Floris van Dijk (ministerie van VWS), Niels Weitkamp (Nationaal Comité 4 en 5 mei), Jurmet Huitema-de Waal (Anne Frank Stichting), Karel Berkhof (NIOD), Marc van Berkel (Hogeschool van Arnhem en Nijmegen) en Annemiek Gringold (Joods Cultureel Kwartier).

Educatie

Educatie is een belangrijk aandachtspunt voor de IHRA. Educatief medewerker Jurmet Huitema-de Waal van de Anne Frank Stichting blikt terug op haar werk in de educatiewerkgroep: “In onze werkgroep werken we nu aan het opfrissen van de richtlijnen voor Holocausteducatie. De veelgebruikte guidelines gaan over de redenen voor en relevantie van Holocausteducatie, de wijze waarop dit onderwerp het meest betekenisvol aan bod kan komen, alsook de onderwerpen die dan het beste behandeld worden. De komende tijd werken we aan het vernieuwen van deze richtlijnen omdat goed onderwijs over de Holocaust ook voor de toekomst van groot belang is en blijft”.

Onderzoek

Onderzoeker Karel Berkhoff van het NIOD: “Onafhankelijk onderzoek naar de Holocaust en ook de herinneringscultuur daarvan is van groot belang. In de afgelopen dagen in Rome is opnieuw gebleken dat in sommige lidstaten van de IHRA, zoals Polen, dergelijke vrijheden in gevaar zijn. Net als vele anderen maak ik mij daar zorgen over”. Floris van Dijk van het ministerie van VWS onderschrift dit punt: “Als overheid vinden wij het van groot belang om in Nederland onafhankelijk onderzoek te waarborgen. Dat geldt hopelijk ook voor mijn overheidscollega’s uit andere landen”.

Herdenken

Conservator Annemiek Gringold van het Joods Cultureel Kwartier: “Tijdens de presentaties van Italiaanse collega’s bleek steeds weer hoe de Holocaust echt een Europees gegeven is. De verhalen en ervaringen van vervolgde Joden uit Italië, Nederland, Polen, Duitsland, Frankrijk en andere Europese landen zijn met elkaar verweven. Door bronnen en verhalen op Europees niveau te verbinden, kunnen onbekende stukken geschiedenis beter worden ingevuld. De IHRA biedt die internationale uitwisseling van expertise en kennis hierover”.

Actualiteit

Docentenopleider Marc van Berkel pleit ervoor om de geschiedenis van de Holocaust in het onderwijs te behandelen in relatie tot actualiteiten. Een van de middelen die hij daarvoor gebruikt is de IHRA-blog over vluchtelingen. Van Berkel: “Door het delen van ervaringen van vluchtelingen aan de vooravond van de Holocaust (en daarna) kan men tot een beter begrip komen van de huidige situatie rondom het thema migratie. De blog bevat educatief materiaal, best practices en discussiestukken met multidisciplinaire perspectieven. En hij wordt goed bezocht: in 2018 ontvingen we al 6.000 bezoekers via Facebook en 21.000 via Twitter”.

Strategie

Niels Weitkamp, werkzaam bij het Nationaal Comité 4 en 5 mei, spreekt over de nieuwe werkwijze binnen de IHRA: “In Rome werd voor het eerst door iedereen multidisciplinair gewerkt. Experts op het gebied van onderzoek naar, onderwijs over en het herinneren van de Holocaust hebben vanuit hun eigen vakgebied gekeken naar mogelijkheden om samen projecten te starten, zodat nieuwe strategische doelstellingen van de IHRA worden behaald. Speerpunt hierbij is het ‘beschermen’ van de herinnering aan de Holocaust en het tegengaan van Holocaustontkenning en verdraaiing van het verleden”.

Over de IHRA

De International Holocaust Remembrance Alliance (IHRA) is opgericht in 1998. Het doel van deze intergouvernementele organisatie is vergroting van het bewustzijn over het belang van Holocausteducatie, -herdenking en -onderzoek. Het lidmaatschap van de organisatie staat open voor alle democratische landen. Nederland is lid, samen met dertig andere landen. Elf landen hebben een waarnemersstatus, daarnaast heeft de IHRA zeven Permanente Internationale Partners waaronder UNESCO en de Raad van Europa. 

De Nederlandse delegatie bestaat uit medewerkers van de ministeries van VWS en Buitenlandse Zaken, Anne Frank Stichting, Hogeschool van Arnhem en Nijmegen, Joods Cultureel Kwartier, het Nationaal Comité 4 en 5 mei en het NIOD, Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies.