10 februari 2020

With a wave of his fingers, Dr. Mengele decided who lived and who died, just like Nero did in ancient times. This renowned doctor was very interested in us twins, which was actually what saved us despite the fact that we came down with so many illnesses.’

Citaat uit een getuigenverklaring van de tweelingbroers Zdeněk and Jiří Steiner, 4 september 1945. 

In tegenstelling tot wat velen denken, werd de Holocaust na het einde van de Tweede Wereldoorlog niet het liefst snel vergeten. De nieuwe Online Editie van de European Holocaust Research Infrastructure (EHRI), Early Holocaust Testimony, laat zien hoe joodse overlevenden en activisten al tijdens en kort na de oorlog een buitengewoon archief van vroege getuigenissen opbouwden. De vervolging werd gedocumenteerd terwijl het geheugen nog vers en de gebeurtenissen nog onverwerkt waren. Vaak nog ontheemd, ziek en op zoek naar familie, deden overlevenden verslag van hun deportatie, de moord op hun families en vrienden, en registreerden ze de namen van de daders.

Naar schatting 18.000 getuigenissen zijn destijds opgetekend in Europa, in Palestina/Israël, de Verenigde Staten en elders. Sommige werden verzameld in grootschalige documentatieprojecten, andere op initiatief van individuen die de herinnering levend probeerden te houden aan verdwenen Joodse gemeenschappen. Een aantal getuigenissen werd methodisch verzameld, terwijl andere verklaringen werden opgetekend met beperkte kennis en nauwelijks voorbereiding.

Hoewel deze online editie slechts 89 zorgvuldig geselecteerde en bewerkte documenten bevat, vestigt deze hiermee de aandacht op de onderbenutte getuigenissen uit verschillende landen. De editie verenigt getuigenissen uit vijf aan EHRI gelieerde archieven: de Wiener Holocaust Library in Londen, Yad Vashem in Jeruzalem, het Joods Historisch Instituut in Warschau, het Hongaars Joods Archief in Boedapest en het Joods Museum in Praag. Naast de Engelse vertaling bevat de editie ook alle gedigitaliseerde documenten in de originele talen, evenals verdere uitleg, verwijzingen en plaatskaarten. 

Vroege documentatie, een kritische benadering ten aanzien van Holocaustbronnen en hun herkomst, en de focus op documenten van slachtoffers zijn belangrijke punten in het programma van de European Holocaust Research Infrastructure.

EHRI Online Edition of Early Holocaust Testimony (Engels)

EHRI website (Engels)