De Holocaust (1941-1945)

De Holocaust (1941-1945)

Als mensen de Holocaust noemen dan zeggen ze vaak in één adem ook Auschwitz. In dit vernietigingskamp werden mensen door middel van het gifgas Zyklon B vermoord. De overgrote meerderheid van hen waren Joden, maar ook duizenden Polen, Russische krijgsgevangenen, Roma en Sinti werden hier gedood. Hoeveel het er waren? Zeker anderhalf miljoen in Auschwitz alleen al. Maar Auschwitz was niet het enige vernietigingskamp. Ook in Belzec, Sobibor, Majdanek, Treblinka en Chelmno werden (voornamelijk) Joden door middel van gas om het leven gebracht. Het was moord op grote schaal, die op een industriële manier werd uitgevoerd.

Toen in 1942 de eerste verhalen over rondrijdende gaswagens die Joden door middel van koolmonoxide vermoorden, de rondte deden, werden die verhalen niet geloofd. Dat moest minimaal een aangedikte horrorverhaal zijn die onderdeel was van de oorlogspropaganda van de geallieerden. Een manier om aan te geven hoe slecht de Duitsers wel niet waren.
Maar toen in mei 1942 in Londen een ooggetuigenverslag werd gepubliceerd over gebeurtenissen die zich in de zomer van 1941 in Litouwen en Polen afspeelden werd de zaak toch iets serieuzer. In dat verslag stond onder andere het volgende te lezen:

‘Mannen van veertien tot zestig jaar (werden), naar een plaats van samenkomst – een plein of begraafplaats –gereden, waar zij werden afgeslacht of neergeschoten door machinegeweren of gedood door handgranaten. Zij moesten hun eigen graf graven. Kinderen in weeshuizen, bewoners van bejaardenhuizen, zieken in het ziekenhuis werden doodgeschoten, vrouwen werden op straat vermoord. In veel steden werden de joden weggevoerd naar ‘een onbekende bestemming’ en in de nabijgelegen bossen vermoord.’ 

Het verslag maakte melding van het feit dat er al meer dan 700.000 Joden in de bezette gebieden waren vermoord en dat miljoenen andere Joden ook met de dood bedreigd werden. Toen dit bericht een paar maanden later met bewijzen werd bevestigd werd door een Poolse diplomaat, Jan Karski, bleek er iets aan de hand te zijn dat ongekend was. Karski was met een witte armband met daarop een Davidster in 1941 het getto van Warschau binnengegaan en had zelfs het vernietigingskamp Belzec, op de grens van Polen en Oekraïne, van binnen gezien. Honderden documenten op microfilm smokkelde hij naar Londen en naar de Verenigde Staten, maar van zijn boodschap over de wreedheden die systematisch tegen Joden in de bezette gebieden werden begaan konden de machthebbers die hij ontmoette zich moeilijk een voorstelling maken. Zou zoiets echt mogelijk zijn?

Inmiddels kennen we de afloop van deze geschiedenis: het was waar, tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn bijna zes miljoen Joden vermoord. Ze werden doodgeschoten door speciale SS-troepen, de Einsatzgroepen; uitgehongerd in getto’s en concentratiekampen, of vergast in de gaswagens en gaskamers van vernietigingskampen als Auschwitz-Birkenau, Treblinka, Belzec, Majdenek, Chelmo, Sobibor.

 

Meer informatie:

http://tweedewereldoorlog.nl/ (Informatie over de Tweede Wereldoorlog)
http://getuigenverhalen.nl/ (Verhalen en getuigenisssen van de Tweede Wereldoorlog)
http://www.sobiborinterviews.nl (Interviews met overlevenden van Sobibor)
http://www.kampwesterbork.nl/
http://www.jhm.nl/ (Website Joods Historisch Museum in Amsterdam)
http://www.kampamersfoort.nl/
http://www.hollandscheschouwburg.nl/
http://www.nmkampvught.nl/
http://www.verzetsmuseum.org/