Srebrenica (1995)

Srebrenica (1995)

In juli 1995 vond in het stadje Srebrenica (letterlijk: Zilverstad) een genocide plaats op meer dan 7000 Bosnische moslimmannen. Het was het dieptepunt in een oorlog die sinds 1992 in Bosnië, een republiek van het voormalige land Joegoslavië, woedde. Op het moment van de genocide stond Srebrenica onder bescherming van Nederlandse militairen in dienst van de Verenigde Naties. Deze militairen, ook wel blauwhelmen genoemd, moesten de ongeveer 40.000 vluchtelingen in de enclave (veilig gebied) dat door de VN Veiligheidsraad was uitgeroepen beschermen, maar dat lukte niet. Op 11 juli trokken Servische troepen van generaal Mladíc de beschermde zone Srebrenica binnen en daar voltrok zich een genocide. Mannen werden van hun familie gescheiden en zouden in de weken daarna worden vermoord. Hun vrouwen, kinderen en de ouderen werden door de Servische troepen in bussen weggereden naar een ander ‘veilig` gebied. De mannen werden naar een andere plek gebracht en geëxecuteerd. De meesten tussen 13 en 15 juli. Er werden in totaal ongeveer 7.000 moslimmannen gedood.

1995 Is nog niet zo lang geleden en de geschiedenis van de volkerenmoord op de moslimmannen lijkt nog niet echt ‘geschiedenis’ geworden. We weten dat het is gebeurd, jonge Nederlandse VN militairen waren er tenslotte bij. Thuis waren de gebeurtenissen bijna rechtstreeks op televisie te zien, net als elders op de wereld. Maar er is zoveel (bronnen)materiaal over de genocide te vinden en het is zo dichtbij gebeurd dat het moeilijk lijkt om een concreet beeld van wat er precies gebeurd te schetsen.

Daarvoor zijn natuurlijk wel pogingen ondernomen. Er bijvoorbeeld een vuistdik onderzoeksrapport geschreven door het Nederlands Instituut voor Oorlogs, Holocaust en Genocide Studies. Als gevolg van dat onderzoeksresultaat is een kabinet gevallen (het tweede kabinet Kok in 2002).

In 1993 besloot de Veiligheidsraad van de VN (bij resolutie 827) dat de schending van mensenrechten die in de oorlog in Joegoslavië van 1991 plaatsvonden bestraft moesten worden. Een speciaal gerechtshof (officieel International Criminal Tribunal for the former Yugoslavia, afgekort tot ICTY), ook wel het Joegoslavië-tribunaal, werd in Nederland gevestigd.

Dit speciale strafhof is nog regelmatig in het nieuws, soms omdat er bijzondere uitspraken worden gedaan, maar ook omdat het proces tegen een van de hoofdverdachte van de genocide in Srebrenica, Ratko Mladic, nog niet is afgerond.

 

Meer informatie:

Genocide in Bosnië-Herzegovina: een sociologische analyse (scholierenwerkstuk van Geerlof de Mooij, winnaar KNAW Onderwijsprijs 2013)
www.srebrenica.nl (Rapport van het NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust en Genocidestudies)