22 augustus 2019

Het NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies start op 25 augustus 2019 met de twaalfdelige serie Bevrijdingsverhalen. Maandelijks zal een nieuwe longread verschijnen. De serie laat aan de hand van persoonlijke verhalen zien hoe de bevrijding werd beleefd. Lees hier de bevrijdingsverhalen van augustus 1944.

Beeldbank WO2 - NIOD

‘Op straat zie ik wel mensen lopen met rood-wit, blauwe speldjes op en kinderen met oranje sjerpen. Maar een zingende mensenmenigte of muziekcorpsen en zingende kinderen ontbreken. Ons hoofd staat er ook niet naar. Vandaag een week geleden verheugden ons al op onze bevrijdingsfeesten. Wie zal het in zijn hoofd halen om hier op de puinhopen met zijn nog talloze slachtoffers en doden te gaan feesten?’ (uit: longread Bevrijdingsverhalen september)

Een opgetogen menigte langs de kant van de weg die met vlaggen en wimpels de geallieerden verwelkomt, dat is het standaardbeeld van de bevrijding van Nederland. De werkelijkheid is eindeloos geschakeerd.

In de serie Bevrijdingsverhalen staan individuele ervaringen centraal. Militaire strijd, vernielingen en evacuaties maakten evenzeer deel uit van deze ervaringen als blijdschap en opluchting. In Nederlands-Indië verliep het einde van de Tweede Wereldoorlog bovendien heel anders dan in Nederland. De wisselende perspectieven, van vervolgden en vervolgers, van ondergrondse werkers en NSB’ers, van burgers en militairen en van kolonisator en gekoloniseerde, laten zien dat wat voor de een bevrijding was, voor de ander onvrijheid betekende en dat intense vreugde over het afgeworpen juk naast vertwijfeld verdriet kon staan.

Bevrijdingsverhalen sluit nauw aan bij het project ‘Adopteer een dagboek’. Direct na de bevrijding in mei 1945 begon het NIOD met het verzamelen van dagboeken uit de oorlog. Inmiddels bestaat de collectie uit ruim 1700 dagboeken over de bezetting in Nederland en circa 400 ‘Indische’ dagboeken. De dagboekencollectie van het NIOD is een unieke bron, die lezers de bezettingstijd laat beleven door een variëteit aan schrijvers. Met Adopteer een Dagboek kunnen vrijwilligers een belangrijke bijdrage leveren aan het ontsluiten van deze rijke collectie.