23 maart 2021

Sinds juni 2018 werkt het NIOD onder de titel “Adopteer een dagboek” samen met vrijwilligers om de dagboekencollectie te transcriberen. Het project begon met een handjevol transcribenten, maar inmiddels is deze groep uitgegroeid tot meer dan honderd enthousiaste en bevlogen vrijwilligers. Samen hebben ze al 194 dagboeken volledig getranscribeerd, wat neerkomt op een totaal van 22.714 scans. Daarnaast staan er nog eens 7.000 transcripties online van dagboeken die nog in bewerking zijn.

Voordat de transcripties online gepubliceerd worden, controleren redacteuren of de oorspronkelijke dagboektekst letterlijk is overgenomen en of alle transcriptierichtlijnen goed zijn toegepast. Deze controle vergt nauwgezetheid, vandaar dat er nog 3.500 transcripties in de wachtrij staan om nagekeken te worden. En daar komen dagelijks nieuwe transcripties bij. 

Transcribenten en redacteuren kampen niet alleen met moeilijk leesbare handschriften,

maar worstelen ook met doorhalingen, verbeteringen en invoegingen.

Soms is het ook lastig te interpreteren wanneer aanpassingen zijn aangebracht: heeft de auteur zelf de correcties met rode inkt aangebracht of is de oorspronkelijke tekst later door iemand anders verbeterd?

Bij dergelijke kwesties kloppen de vrijwilligers aan bij hoofdredacteur Koen Smilde. Het redactiewerk vergt dus niet alleen taalkundig inzicht, maar doet ook een beroep op de communicatieve vaardigheden. “Het allermoeilijkst is het om vrijwillige redacteurs te leren aanvoelen wanneer we een pragmatische uitzondering op de regels maken en wanneer niet”, aldus Koen.

De subsidiëring van het project “Adopteer een Dagboek” loopt nog tot september 2022.

Geschreven door René Pottkamp, Coördinator Fysiekbeheer en Digitalisering bij het NIOD.