Srebrenica, een ‘veilig’ gebied

Reconstructie, achtergronden, gevolgen en analyses van de val van een 'Safe Area'

In november 1996 ontving het NIOD een opdracht van het kabinet om onderzoek te doen naar de gebeurtenissen rond de val van Srebrenica op 11 juli 1995. Op 10 april 2002 is het Srebrenicarapport overhandigd aan het kabinet en openbaar gemaakt. Het hoofdrapport en de bijhorende deelstudies zijn als PDF te downloaden.

Het rapport beschrijft en analyseert de val van Srebrenica en de massamoorden die daarop volgden. Centraal staat de vraag ‘Wat is er precies gebeurd en hoe kon dat zo gebeuren?’.

Het rapport is in hoofdzaak als een historisch verhaal, dus chronologisch, geordend. Na de proloog met inleiding en verantwoording volgt eerst de voorgeschiedenis van Joegoslavië om de regionale context en ontwikkelingen te verduidelijken. Vervolgens worden vier fasen onderscheiden, die elk een eigen deel van het onderzoeksverslag omvatten. Deel I behandelt de gebeurtenissen vanaf 1991, het jaar waarin het multi-etnische Joegoslavië uiteenviel, tot en met de besluitvorming over de uitzending van Nederlandse militairen naar de inmiddels door de VN tot Safe Area uitgeroepen enclave Srebrenica (1993). Deel II heeft als centraal onderwerp de aanwezigheid en het optreden van Dutchbat in de enclave in het tijdvak februari 1994 tot de zomer van 1995. Deel III heeft de val van de enclave (11 juli 1995) als hoofdonderwerp en is daarmee hoofdzakelijk militair en diplomatiek van aard. Deel IV behandelt de gevolgen en de nasleep van de val van Srebrenica in brede zin. Bij het rapport behoren voorts bijlagen van verschillende soort. In de eerste plaats zijn er achtergrondstudies, in opdracht van het NIOD door derden uitgevoerd. Ten tweede zijn enkele aspecten van het onderzoek in apart geschreven bijlagen uitvoeriger uiteengezet en in context geplaatst dan in het rapport zelf nodig of mogelijk was. Ten derde zijn er technischer getinte volledige overzichten van bronnen. En ten vierde is een beperkt aantal documenten bijgevoegd, die betrekking op het onderzoek hebben.

Het rapport is hier te downloaden.

De PDF-bestanden van de deelstudies kunt u hieronder vinden.

• ​G. Duijzings. Geschiedenis en herinnering in Oost-Bosnië. De achtergronden van de val van Srebrenica.
  Digitaal alleen beschikbaar in het Engels
• ​B. Naarden. Beeld en Balkan. Waarneming en werkelijkheid van Zuidoost-Europa.
  Digitaal alleen beschikbaar in het Engels
• ​D.C.L. Schoonoord. Dutchbat III en de bevolking: medische aangelegenheden.
  Digitaal alleen beschikbaar in het Engels
• ​D.C.L. Schoonoord. Bevoorrading door de lucht.
  Digitaal alleen beschikbaar in het Engels
• ​C. Wiebes. Intelligence en de oorlog in Bosnië 1992-1995. De rol van de inlichtingen- en veiligheidsdiensten.
  Digitaal alleen beschikbaar in het Engels
• ​B. de Graaff. Defensie in een veranderende wereld. 
• ​B. de Graaff. De organisatie en coördinatie van het ministerie van Buitenlandse Zaken. 
• ​O. Scholten. In Sarajevo wordt geschoten, in Genève wordt gepraat. 
• ​O. Scholten. Good guys, bad guys in beeld - 3 bijdragen over de berichtgeving in 1993 en 1995 in landelijke dagbladen. 
• ​O. Scholten. Rapport Debriefing.
• ​D.C.L. Schoonoord. Chronologie van het Bosnische conflict 1990-1995.
• ​D.C.L. Schoonoord. Chronologie van de Nederlandse betrokkenheid bij het Bosnische conflict en de nasleep ervan 1991-1999.
• ​D.C.L. Schoonoord. Chemische wapens. 
• ​N. Tromp. Achtergronden van de Joegoslavische crisis. Een literatuuroverzicht.
• ​J. Wieten. Srebrenica en de journalistiek. Achtergronden en invloed van de berichtgeving over het conflict in voormalig Joegoslavië.