's-Graveland, winter 1940. Foto: Pieter van Tienhoven
De Vereniging tot Behoud van Natuurmonumenten onder Duitse bezetting
Een vooronderzoek
Op 5 januari 2026 startte het vooronderzoek naar de Vereniging tot Behoud van Natuurmonumenten onder Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het initiatief hiervoor is de opdracht van Natuurmonumenten aan het NIOD om onderzoek te doen naar het handelen en de houding van de organisatie, haar bestuur en haar individuele medewerkers in de periode rond de Tweede Wereldoorlog. Directe aanleiding is het verschijnen van het boek Rentmeester van nature; Pieter G. van Tienhoven van Frank Saris over de prominente natuurbeschermer Pieter G. van Tienhoven (2024).
Het doel van het vooronderzoek is om in de volle breedte te kijken naar het relevante bronnenmateriaal op grond waarvan zinvolle onderzoeksvragen kunnen worden geformuleerd voor een (eventueel) breder opgezet historische onderzoek naar houding en handelingen van Natuurmonumenten in de Tweede Wereldoorlog. Aandachtsgebieden zijn onder meer de bestuurlijke en persoonlijke verhoudingen van de betrokkenen bij Natuurmonumenten en de verschillende bezettingsautoriteiten. Tevens zal er aandacht zijn voor de praktijk van natuurbeschermingswerk in nationale en internationale context in de eerste helft van de twintigste eeuw.
De resultaten van het vooronderzoek worden na afronding ervan openbaar gemaakt. Naar verwachting zal dit in het najaar van 2026 zijn.
