Structureel, wijd verspreid en ernstig seksueel geweld tegen vrouwen in naoorlogse interneringskampen

Na de oorlog heeft structureel, wijd verspreid en ernstig seksueel geweld plaatsgevonden tegen duizenden vrouwen die tijdens de bezetting een relatie met een Duitser hadden, of van collaboratie werden verdacht. Dit blijkt uit verhoorverslagen uit 1950 van een onderzoek voor de Parlementaire Enquête Regeringsbeleid 1940-1945. Ondanks de belastende informatie in deze verhoorverslagen werd er in het eindrapport voor de Enquêtecommissie geen melding van gemaakt en zelfs de indruk gewekt dat er helemaal geen getuigen gevonden waren. De longread Seksueel geweld in interneringskampen van het NIOD toont de reikwijdte en de ernst van het seksuele geweld, de structurele mechanismen die erachter zaten, en het onvermogen van de overheid en de samenleving om in te grijpen.

In de ongebruikte Parlementaire Enquête-verhoren kwamen bijna tweehonderd slachtoffers en getuigen van het seksuele geweld aan het woord. Zij gaven gedetailleerde informatie over verkrachtingen, sadistische martelingen, gedwongen ontkleding en publieke vernederingen die in tientallen interneringskampen hebben plaatsgevonden. De verhoren werden afgenomen door de toen net gepensioneerde politie-inspecteur Johanna van Schilfgaarde. De gesprekken die zij voerde met de slachtoffers en getuigen tonen de mishandelingen en het misbruik in de kampen vanuit hun ervaringen en hun perspectief.

Hoe structureel en ernstig het seksuele geweld in naoorlogse interneringskampen was, is nog nooit aan de hand van deze bronnen onderzocht en beschreven. Van Schilfgaarde's verhoorverslagen zijn niet alleen belangrijk voor de bevrijdingsgeschiedenis in Nederland, wereldwijd zijn bronnen over seksueel geweld vanuit het perspectief van de slachtoffers en getuigen zeldzaam. Door schaamte, angst en stigmatisering van de slachtoffers blijft seksueel geweld vaak onzichtbaar, terwijl de daders onbestraft blijven, zoals vaak gesignaleerd is in het internationale onderzoeksveld naar seksueel geweld. Van Schilfgaarde’s verhoorverslagen bevatten doorslaggevend bewijs van de verkrachtingen en de seksuele martelingen en vernederingen in de naoorlogse detentiekampen.

Lees hier de longread Seksueel geweld in Nederlandse interneringskampen.