3 juli 2019

In de collegevergadering van het College van burgemeester en wethouders van de Gemeente Amsterdam op 2 juli 2019 is besloten dat er een vooronderzoek naar de rol van het gemeentelijk apparaat in de Tweede Wereldoorlog wordt uitgevoerd. Het NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust en Genocidestudies gaat dit onderzoek uitvoeren.

Het NIOD gaat ervan uit dat het voor een goed begrip van de werkzaamheid van de diverse gemeentelijke instanties nodig is een integraal beeld van het functioneren van het bestuursapparaat te reconstrueren. Het zal duidelijk zijn dat door oorlog en bezetting de taken van de diverse overheidsinstanties ingrijpend veranderden, juist ook op gemeentelijk niveau.

De vraag naar het functioneren van het ambtelijk apparaat leidt tot onderzoek naar de continuïteit en discontinuïteit van het beleid, en het functioneren van het bestuur in een tijd dat de vertrouwde verbondenheid met de stad en haar inwoners verloren dreigde te gaan. Enerzijds werd de behoefte aan de beschermende rol van de lokale overheid op tal van terreinen steeds sterker gevoeld, anderzijds kreeg het bestuur ook kwaadaardige trekken.

Het vooronderzoek, waarbij o.a. een inventariserend archiefonderzoek wordt gedaan, zal een halfjaar duren. Er wordt ook gekeken naar de rol van de verschillende burgemeesters en belangrijke wethouders. Het onderzoek sluit aan bij de bredere thema’s van ontrechting en rechtsherstel die het NIOD onderzoekt en zal plaatsvinden binnen de groep van onderzoekers die zich met deze thema’s bezighouden. Na afloop van het vooronderzoek komt het NIOD met een voorstel voor vervolgonderzoek.

Dr. Seyss-Inquart wordt bij zijn eerste bezoek aan Amsterdam door burgemeester Dr. W. De Vlugt begroet voor het Rijksmuseum. (Beeldbank WO2 - NIOD)